FRANCHISİNG στην Τουρκία

Ο θεσμός του franchise είναι ευρύτατα γνωστός στην Τουρκία, τόσο ανάμεσα στους επιχειρηματίες όσο και τους καταναλωτές. Προς το παρόν έχει αναπτυχθεί κατά κύριο λόγο στον τομέα της μαζικής εστίασης και των μεσιτικών γραφείων. Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης που σημειώνει η χώρα αφήνουν περιθώρια για ανάπτυξή του και στους υπόλοιπους τομείς της αγοράς. H πρώτη εταιρεία, που εισήλθε στην τουρκική αγορά με αυτή τη μέθοδο, ήταν η Mac Donald’s το 1985. Έκτοτε, ακολούθησε σειρά επιχειρήσεων και στο 1991 δημιουργήθηκε η UFRAD (Turkish Franchise Association) προκειμένου να ρυθμιστούν καλύτερα τα θέματα μεταξύ δικαιοπαρόχων και δικαιοδόχων. Η UFRAD είναι μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Franchise (World Franchise Council).

Το μέγεθος της αγοράς δεν είναι γνωστό επειδή ο θεσμός εξελίσσεται και πολλές φορές υπό τον όρο περιλαμβάνονται απλώς αντιπροσωπείες προϊόντων και υπηρεσιών. Πάντως εκτιμάται ότι υπάρχουν περί τις 800 επιχειρήσεις, εκ των οποίων 200 ξένες και 600 τουρκικές με ετήσιο τζίρο 25 δις $-ΗΠΑ. Αν όμως αφαιρέσουμε τις επιχειρήσεις που λειτουργούν σε επίπεδο αντιπροσώπευσης το ποσό πέφτει στα 1,5 δις $-ΗΠΑ.

Από τις 200 ξένες επιχειρήσεις, οι 50 είναι από τις ΗΠΑ, με πιο γνωστές τις:
Arby’s, Burger King, KFC, McDonald’s, Schlotsky’s, Domino’s Pizza, Little Caesars, Pizza Hut, Quizno’s, Subway, Gloria Jean’s Coffees, Starbucks, Dunkin’ Donuts. Και σε επίπεδο υπηρεσιών UPS, DHL, Fedex, Office 1 Superstore, Gymboree και Playbarn.

Υπολογίζεται ότι λειτουργούν περί τις 4000 καταστήματα υπό καθεστώς franchise.

Λόγω του μεγέθους του πληθυσμού και της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας, οι προοπτικές, ιδιαίτερα στο χώρο του φαγητού είναι μεγάλες. Στις μεγάλες πόλεις κατασκευάζονται συνεχώς εμπορικά κέντρα όπου δημιουργούνται μεγάλος αριθμός εστιατορίων. Στα πλαίσια του έντονου ανταγωνισμού, γίνεται μεγάλη προσπάθεια από τους επιχειρηματίες να προσφέρουν νέες προτάσεις στην πελατεία τους που λόγω της οικονομικής ανάπτυξης και της επίδρασης από το εξωτερικό γίνεται όλο και πιο απαιτητική.

Ο ανταγωνισμός είναι οξύτατος στο χώρο του καφέ. Πέραν του ότι ο καφές κερδίζει γρήγορα έδαφος στην Τουρκία, εις βάρος του πατροπαράδοτου τσαγιού, η δυναμική εισβολή ξένων αλυσίδων προκάλεσε την αντίδραση των τούρκων επιχειρηματιών, που με τη σειρά τους δημιούργησαν δικές τους αλυσίδες. Σε κάθε πόλη και ιδιαίτερα στην Κωνσταντινούπολη, ο αριθμός των καταστημάτων που προσφέρουν κατά κύριο λόγο καφέ ως αφέψημα είναι εντυπωσιακός.

Σε πολλές περιπτώσεις τούρκοι επιχειρηματίες μιμούνται σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά των αλλοδαπών ανταγωνιστών τους και έτσι πχ η τουρκική απάντηση στις ξένες αλυσίδες έτοιμου φαγητού ήταν η διάθεση τοπικών πιάτων σε ανάλογες με τους ξένους συνθήκες.

Δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες ρύθμισης συμφωνιών franchise και για αυτό η πιο ασφαλής μέθοδος σύναψης παρόμοιας συμφωνίας είναι η συνεργασία με τοπικό δικηγορικό γραφείο με εμπειρία στο θέμα. Ο τουρκικός Εμπορικός Κώδικας προστατεύει τις ευρεσιτεχνίες και πατέντες που έχουν καταχωρηθεί στην Τουρκία ενώ για τις μη καταχωρημένες υπάρχουν οι γενικές πρόνοιες του Κώδικα για τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Πάντως η συνεργασία με τοπικό επιχειρηματία κρίνεται εκ των ων ουκ άνευ.

Κάθε χρόνο διοργανώνεται έκθεση franchise στην Κωνσταντινούπολη (Be-My-Dealer, franchise and Brand Dealership Trade Exhibition), η οποία είναι και η μοναδική στην χώρα.

Xρήσιμες Διευθύνσεις στο Ιnternet:

  • UFRAD (Turkish Franchise Association): www.ufrad.org.tr
    • Be-My-Dealer, franchise and Brand Dealership Trade Exhibition: www.be-mydealer.com
2018-01-01T22:31:30+00:00 January 1st, 2018|Uncategorized|